پوشش مخزن فلزی یکی از اقدامات حیاتی برای افزایش عمر مفید، جلوگیری از خوردگی و ارتقاء ظاهر مخازن صنعتی است. این پوشش‌ها با توجه به نوع مخزن، شرایط محیطی و ماده‌ای که درون آن نگهداری می‌شود، طراحی و اجرا می‌شوند. در این مقاله به انواع پوشش‌های داخلی و خارجی مخزن فلزی و نکات مهم اجرایی آن‌ها می‌پردازیم.

انواع پوشش مخزن فلزی

پوشش‌دهی مخازن فلزی به دو دسته کلی تقسیم می‌شود:

پوشش داخلی مخزن فلزی
پوشش خارجی یا بیرونی مخزن فلزی

در ادامه هرکدام را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم.

پوشش بیرونی مخزن فلزی

پوشش خارجی مخازن نه‌تنها موجب زیبایی سازه می‌شود، بلکه برای محافظت در برابر شرایط آب‌و‌هوایی، نور خورشید و برخورد مواد شیمیایی بیرونی کاربرد دارد. در برخی موارد که انتقال حرارت نیز اهمیت دارد، از عایق‌های حرارتی مانند فوم پلی‌یورتان، پشم‌شیشه یا فوم EPDM نیز در کنار پوشش استفاده می‌شود.

انتخاب سیستم پوشش خارجی بر اساس شرایط محیطی

در ادامه چند نمونه از سیستم‌های متداول برای پوشش بیرونی مخازن فلزی آورده شده است:

۱. شرایط مرطوب + نور خورشید + بدون مواد شیمیایی:

سندبلاست و آماده‌سازی سطح
پرایمر زینک اتیل سیلیکات یا زینک ریچ اپوکسی
لایه میانی MIO اپوکسی (اکسید آهن میکایی)
رنگ رویه اپوکسی پلی‌آمید یا پلی‌یورتان

۲. شرایط مرطوب + بدون نور خورشید + بدون مواد شیمیایی:

سندبلاست و آماده‌سازی سطح
پرایمر زینک اتیل سیلیکات
میانی MIO اپوکسی پلی‌آمید
دو لایه رویه اپوکسی – پلی‌آمید

۳. شرایط خشک + نور خورشید + بدون مواد شیمیایی:

سندبلاست
پرایمر زینک فسفات اپوکسی – پلی‌آمید
لایه میانی اپوکسی پلی‌آمین (High Build)
رنگ رویه پلی‌یورتان

۴. شرایط خشک + بدون نور خورشید + بدون مواد شیمیایی:

آماده‌سازی سطح با سندبلاست
پرایمر زینک فسفات یا زینک کرومات اپوکسی – پلی‌آمید
لایه میانی اپوکسی پلی‌آمین
پوشش نهایی اپوکسی پلی‌آمید

نکته مهم: در شرایطی که مقاومت شیمیایی در اولویت قرار دارد، رنگ رویه با سیستم ضداسید اپوکسی وینیل‌استر جایگزین می‌شود. در شرایط بسیار خورنده (مثل مخازن کارخانه‌های اسیدسازی)، پیشنهاد می‌شود از پوشش FRP (مسلح با الیاف) با رزین وینیل‌استر استفاده شود.

پوشش داخلی مخزن فلزی

پوشش درونی مخازن فلزی مستقیماً با ماده شیمیایی یا سیال در تماس است؛ بنابراین انتخاب آن باید با دقت بالایی انجام شود. سه عامل کلیدی در انتخاب پوشش داخلی مخزن عبارت‌اند از:

نوع ماده شیمیایی
غلظت ماده
دمای بهره‌برداری

پوشش مخزن آب آشامیدنی

باید بدون ترکیبات فنلی و حلال‌های ریزمولکول باشد.
هیچگونه آزادسازی مواد شیمیایی به آب نباید داشته باشد.
برای مخازن آب دی‌یونیزه (DM Water) نیز همین الزامات صدق می‌کند.

شرکت مانا پلیمر دارای تأییدیه رسمی برای این نوع پوشش از مؤسسه رنگ امیرکبیر است.

پوشش مخزن آب صنعتی

آب‌های صنعتی برای کاربردهایی چون خنک‌سازی، آتش‌نشانی و فرآیندهای صنعتی استفاده می‌شوند. در این موارد استفاده از پوشش اپوکسی پرجامد پلی‌آمین انتخاب مناسبی است.

پوشش مخزن ضداسید (شیمیایی)

انتخاب پوشش برای مخازن شیمیایی به عوامل زیادی بستگی دارد. اگر:

دما زیر 40 درجه باشد
PH بین 5 تا 9 باشد

می‌توان از پوشش اپوکسی بدون حلال با هاردنر آروماتیک استفاده کرد.

اما اگر:

PH بسیار بالا (نزدیک 14) یا بسیار پایین (نزدیک 0) باشد
دمای عملیاتی بالا باشد

باید از پوشش FRP با رزین وینیل‌استر استفاده کرد.

انواع FRP در پوشش داخلی مخازن

این پوشش‌ها از رزین‌هایی مانند:

Bisphenol A Epoxy Vinyl Ester
Phenolic Epoxy Vinyl Ester

و الیاف‌هایی مانند:

الیاف شیشه، تیشو، MAT، کولار و حتی کربن ساخته می‌شوند.

در شرایط بسیار خورنده می‌توان از سیستم‌هایی نظیر:

Rubber lining (روکش لاستیکی)
Glass lining (پوشش شیشه‌ای)

استفاده کرد.

جمع‌بندی

پوشش مخزن فلزی چه از نوع داخلی باشد و چه خارجی، یکی از فاکتورهای حیاتی در ایمنی، طول عمر و بهره‌وری مخزن است. انتخاب صحیح پوشش بر اساس شرایط محیطی، نوع سیال و استانداردهای صنعتی می‌تواند هزینه‌های نگهداری را کاهش داده و کارایی مخزن را در بلندمدت تضمین کند.

برای انتخاب بهترین سیستم پوشش مخزن فلزی مناسب پروژه‌تان، با مشاوران مانا پلیمر در تماس باشید.

تاریخ انتشار: 23 فروردین 1404

تاریخ آخرین بروزرسانی: 24 فروردین 1404

پوشش مخزن فلزی؛ راهکار اصولی برای افزایش مقاومت و دوام مخازن